ಶಾಲೆಯ ನಂತರ ಕ್ಲಾಸ್ಗಳೋ, ಆಟವೋ? ಪೋಷಕರ ನಿತ್ಯದ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟ!
ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸಂಜೆ 3:30 ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಶುರುವಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲವಿದು—ಶಾಲೆಯಿಂದ ಆಯಾಸಗೊಂಡು ಬಂದ ಮಗುವನ್ನು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಈಜು ಅಥವಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ಗೆ ಓಡಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಆಟವಾಡಲು ಬಿಡಬೇಕೋ?
ಒಬ್ಬ ಪೋಷಕರಾಗಿ ಇದು ನಿತ್ಯದ ಸವಾಲು. ಒಂದೆಡೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ; ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಭಾರವಾದ ಬ್ಯಾಗ್ ಇಳಿಸಿ ದಣಿದು ಕುಳಿತ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿ "ಅಯ್ಯೋ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡಲಿ ಬಿಡು" ಎನಿಸುವ ಮಮತೆ.
ಈ ಗೊಂದಲದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಸರಳ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ:
1. ಶಾಲೆಯ ನಂತರದ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಾಸ್ಗಳು: ಪ್ಲಸ್ ಮತ್ತು ಮೈನಸ್
ಅನುಕೂಲಗಳು (Pros):
ಕೌಶಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಚದುರಂಗ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹೊರತರಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
* ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಮಯ ಪರಿಪಾಲನೆ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
* ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಳ: ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆರೆತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಸವಾಲುಗಳು (Cons):
* ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆಯಾಸ: ದಿನವಿಡೀ ಶಾಲೆಯ ನಂತರ ಸಾಲು ಸಾಲು ಕ್ಲಾಸ್ಗಳಿದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಣಿದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ: ಯಾವಾಗಲೂ ತರಬೇತುದಾರರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
* ಸಂಜೆ ವೇಳೆಯ ಪ್ರಯಾಣದ ಒತ್ತಡ: ಸಂಜೆಯ ಟ್ರಾಫಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅತ್ತಿತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ಪೋಷಕರಿಗೂ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
2. ಮುಕ್ತ ಆಟ (Free Play): ಬಾಲ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಮಜಾ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ.
* ಮನಸ್ಸಿನ ಹಗುರತೆ (Relaxation): ದಿನವಿಡೀ ಶಾಲೆಯ ಬಿಗಿಯಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಬರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಆಡುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸೇಷನ್.
* ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ವಿಕಸನ: ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಹೊಸ ಆಟಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದು ಅವರ ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
* ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ (Social Skills): ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆ ಆಡುವಾಗ ಬರುವ ಜಗಳಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ತಂಡವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
* ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ: ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಯಾಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಹಾಗೂ ಹಸಿವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್, ಟಿವಿ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. "ಉಚಿತ ಆಟ" ಎಂದರೆ ಹೊರಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು.
3. ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳು
* '3+2' ನಿಯಮವನ್ನು ಬಳಸಿ:
ವಾರದಲ್ಲಿ 2-3 ದಿನ ಮಾತ್ರ ಕ್ಲಾಸ್ಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಿ. ಉಳಿದ 2-3 ದಿನಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತ ಆಟ, ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ನೀಡಿ.
* 'ಸುಮ್ಮನಿರುವ' ಸಮಯವೂ (Boredom Time) ಮುಖ್ಯ:
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ "ನನಗೇನು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ, ಬೋರ್ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ" ಎನಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ನಿಮಿಷವನ್ನೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಬೇಡಿ.
* ಮಗುವಿನ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡಿ:
ಪೋಷಕರ ಆಸೆಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ಹೇರಬೇಡಿ. ಮಗುವಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಷ್ಟವಿರುವ ಒಂದೆರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿ.
* ಮಗುವಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಕ್ತಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯ ನಂತರವೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
* ವಾರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಉಸಿರಾಡಲು ಬಿಡಿ:
ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರಗಳನ್ನೂ ಸಾಲು ಸಾಲು ಕ್ಲಾಸ್ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಬೇಡಿ. ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ಕಳೆಯಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ವಾರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ.
ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಜ ಬಾಲ್ಯದ ಆಟಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಶಾಲೆಯ ನಂತರದ ಕ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಆಟದ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಸಂಜೆಯ ಸಮಯ ಕೇವಲ ಓಟ-ಪಟವಾಗದೇ ನಮಗೂ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ನಿಜವಾದ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ!
(ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ )
